Wczytuję dane...

Historia zabawek

 Historia zabawek

 Czy wiecie, że:

Za najstarszą zabawkę uznaje się główkę lalki znalezioną na włoskiej wyspie Panetleria liczącą 4000 lat. Obok główki znaleziono miniaturowy garnuszek i wyposażenie miniaturowego pokoiku. Zabawki znane były najdawniejszym cywilizacjom, starożytnym Egipcjanom, czy też cywilizacji doliny Indusu.

Wykopano na przykład gliniane figurki zwierząt, które maja pochodzić jeszcze z prekolumbijskiego Meksyku. Zapewne bawiły się nimi dzieci Totonaków. Nie mniej śladów pochodzi z Egiptu czy Grecji. W starożytności bawiono się już grzechotkami, lalkami, grano również w kręgle. Właśnie takie przedmioty wydobyto z grobowców dzieci.

W antycznej Grecji wymyślono zaś grzechotki. Pierwszą stworzył Archytas z Tarentu, który wyrobił tego rodzaju zabawkę z gliny. Wręczył je dzieciom, które miały mu przeszkadzać w filozoficznych przemyśleniach. Wszak praca filozofa wymaga skupienia.

Okazuje się, że zabawki nie tylko miały dostarczać rozrywki, ale również bawić. W grobowcach rzymskich dzieci odnaleziono na przykład sznury z nawleczonymi literkami – miały służyć do nauki alfabetu. Sam Horacy twierdził nawet, że ówcześni cukiernicy mieli wyrabiać ciasteczkowe literki, by wspomóc naukę najmłodszych uczniów.

Pierwsze zabawki tworzone były z kamienia, kości bądź gliny. Później zaczęto wyrabiać je z ceramiki, drewna i skóry.

Te pierwsze miały zazwyczaj okrągły bądź owalny kształt. Wsypywano do nich nasiona czy otręby pszenicy i w ten sposób powstawała grzechotka.

Ciekawostką może być fakt, iż już starożytni Egipcjanie zaczęli konstruować nieco bardziej złożone formy. Wymyślili na przykład figurki zwierząt, które mogły poruszać kończynami. Wtedy powstał między innymi krokodyl, który poruszał szczęką i ludziki, które pociągnięte za sznureczek, ruszały nogami.

Chociaż nie wiadomo do końca, kto wymyślił pierwszą lalkę to pewne jest, że w grobowcach dzieci odnaleziono małe, kamienne kukiełki, ubrane w skórę, z doczepionymi włosami. 

Średniowiecze to kult zabawek drewnianych. To właśnie wtedy powstał pierwszy konik na biegunach, drewniane pacynki i drewniane gry, na przykład szachy. Dzieci bawiły się też piłkami, klockami ze szkła i drewna oraz małymi samochodzikami. Zabawki, które powstały w tamtym okresie, tworzy się do dzisiaj w niezmienionej formie. To również wtedy rozpoczęła się masowa produkcja gadżetów dla najmłodszych.

Na wyspie Wolin znaleziono prostą lalkę wykonaną z patyka, z zaznaczoną głową i nogami, datowaną na IX–XII w. Dopiero w okresie późniejszym powstały zabawki bardziej skomplikowane, np. w Elblągu znaleziono korpus lalki z XIII w. z wywierconymi otworkami w miejscu ramion, co świadczyłoby o fakcie posiadania ruchomych rąk mocowanych za pomocą sznurka.

W okresie Renesansu do produkcji zabawek zaczęto wykorzystywać papier mâché, tworząc głowy, ręce i nogi dla lalek. W XVII wieku na terenie Europy zabawki zaczęły być produkowane na skalę masową – powstały cechy rzemieślnicze specjalizujące się w ich produkcji, głównie z drewna sosnowego, ręcznie rzeźbionych i malowanych. Do produkcji lalek zaczęto też wykorzystywać wosk, który zmieszany z pigmentem i tłuszczem zwierzęcym dawał kolor podobny do ludzkiej skóry. W XIX w. wosk zastał zastąpiony przez porcelanę i biskwit. W XVIII w. zaczęto wykorzystywać zabawki do celów edukacyjnych. W roku 1766 John Spilsbury skonstruował pierwsze puzzle przedstawiające mapę świata i służące do nauki geografii[4]Wiek XIX to czasy zabawek wprowadzających dzieci w przyszłe role społeczne. W zakładach rzemieślniczych zaczęto wytwarzać domki dla lalek, wyposażone w miniaturowe meble. W drugiej połowie XIX w. powstały zakłady zabawkarskie produkujące zabawki z malowanej brachy czy tworzyw sztucznych, często wyposażonych w mechanizmy sprężynowe, silniki elektryczne, a także zabawki zdalnie sterowane.

Początek XX w. to okres wykorzystywania w produkcji zabawek tworzyw sztucznych, w tym celuloidu. Pozwoliło to obniżyć koszty i rozpocząć produkcję zabawek na masową skalę. W latach 50. XX w. celuloid został zastąpiony mniej łatwopalnymi materiałami. W tym okresie do produkcji zaczęto stosować też gumę i winyl. W 1959 na rynku amerykańskim pojawiła się lalka Barbie. II połowa lat 80. XX w. to czas powstania zabawek elektronicznych. Powstały wówczas gry produkowane przez radziecką firmę Elektronika (łapanie jajek), Tetris, a później także elektroniczne zwierzątko TamagotchiWiek XXI to coraz większa mechanizacja i komputeryzacja zabawek, ale także tęsknota za minionymi epokami i powrót do produkcji zabawek z materiałów naturalnych.

Jako ciekawostkę dodaję kilka dat, w których wymyślono popularne do dziś zabawki

jojo – Grecja, 500 p.n.e.

puzzle – Anglia, 1766

gumowy balon – Anglia, 1824

plastelina – Niemcy, 1880

matrioszka – Rosja, 1890

samochodzik – USA, 1906

Lego: klocki Lego – Dania, 1949, ludzik Lego – Dania, 1974

hula-hoop – USA, 1957

lalka Barbie – USA, 1959

kostka Rubika – Węgry, 1974

elektroniczne zwierzątko Tamagotchi - Japonia 1996

cdn.